على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1514

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

قولهم : لا دعم بفلان اذا لم تكن له قوة و لا سمن . دعم ( doom ) ع . ج . دعام . دعم ( deam ) ع . ج . دعمة . دعمة ( de'mat ) ا . ع . ستون خانه . و چوبى كه بر آن واديج انگور و مانند آن نهند . ج : دعم . دعمصة ( da'masat ) م . ع . دعمص الماء دعمصة : دعموص ناك گرديد آن آب . دعمظة ( d'mazat ) م . ع . دعمظ ذكره فى الفرج دعمظة : داخل كرد همهء نرهء خود را در فرج . دعموص ( do'mus ) ا . ع . جانوركى سياه كه در پارگينها وقت فرورفتن آب آن پيدا شود و آن را كفچليز نامند . ج : دعاميص و دعامص . و بسيار در آيندهء در كارها . و زيارت كنندهء ملوك و سلاطين . و الاطفال دعامص الجنة اى سياحون فى الجنة لا يمنعون من بيت . و مردى بسيار زناكننده كه خداى تعالى او را به صورت دعموص مسخ كرد . دعموظ ( do'muz ) ا . ع . بدخو و كج خلق . دعمى ( do'miyy ) ا . ع . درودگر . و راه فراخ و يا ميانه . و هر چيز سخت و محكم . و اسبى كه در سينه و يا سر وى سپيدى باشد . و نام پدر قبيله‌اى از تازيان . دعن ( da'n ) ا . ع . برگهاى خرما كه بعضى را با بعضى با ريسمانى از ليف خرما بافته و در آن خرما گسترند . دعن ( daen ) ا . ع . بد خلق و بد خو . و بدغذا . دعن ( da'ann ) ا . ع . بىباكى . ج : دعنة . دعنة ( deanat ) ع . ج . دعن . دعنكر ( daankar ) و دعنكران ( daankar n ) ص . ع . كسى كه ناگاه ببدى پيش آيد . دعوا ( da'v ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پرخاش . و خصومت و نزاع و جدال و جنگ . و داد و فرياد . و ادعا . و دعواى برابرى كردن : ادعاى همسرى نمودن . و دعواى خود را بكرسى نشاندن : ادعاى خود را بگواه و دليل ثابت كردن . دعوات ( daav t ) ا . پ . دعاها . دعوة ( da'vat ) ا . ع . سوگند . و هو منى دعوة الرجل اى قدر ما بينى و بينه ذاك . و لهم الدعوة على غيرهم يعنى ابتدا بايشان است در دعا . دعوة ( da'vat ) و ( de'vat ) ا . ع . ادعا . دعوة ( da'vat ) و ( do'vat ) ا . ع . بطعام خواندن . يق : كنا فى دعوة فلان و كذا فى دعوة فلان . دعوة ( de'vat ) ا . ع . پسرى خواندن . و دعواى نسب كردن و هذا كلام اكثر العرب و بعضهم يفتحون الدال فى النسبت و يكسرونها فى الطعام . دعوت ( da'vat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خواهش آمدن كردن از كسى جهة طعام و جز آن و درخواست و خواهانى جهة ضيافت و مهمانى . و خواهش و طلب . و دعوت كردن : خواندن و طلب كردن و بميهمانى و ضيافت و جز آن خواستن كسى را . و آواز دادن و بانگ كردن . و خواندن . و ويشانيدن . دعود ( doud ) ع . ج . دعد . دعوس ( daus ) ص . ع . رجل دعوس : مرد نيك در آيندهء در كارزار . دعوى ( da'v ) ا . ع . خواهانى . دعوى ( da'v ) م . ع . دعا دعاء و دعوى . مر . دعاء . دعوى ( da'vi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ادعا . و گواهى و گردا . و اظهار چيزى كردن كه در شخص نباشد . و دعوى دوستى كردن : اظهار دوستى كردن درصورتىكه دوست نباشد . دعوى ( do'viyy ) ا . ع . كسى . يق . ما بالدار دعوى : نيست در خانه كسى و لا يستعمل الا مع الجحد . دعوى دار ( da'v - d r ) ا . پ . مدعى . و دادخواه . و ادعاكننده . دعوى كارى ( da'v - k ri ) ا . پ . ادعا . دعوىگر ( da'v - gar ) ا . پ . مدعى . و دادخوه . و ادعاكننده . دعويگى ( da'vigi ) ا . پ . استدعا و التماس و تضرع و درخواست . دعى ( daiyy ) ا . ع . پسر خواند . ج : ادعياء . قوله تعالى : وَ ما جَعَلَ أَدْعِياءَكُمْ أَبْناءَكُمْ . و آنكه در نسب خود متهم نباشد . دعيميص ( doaymis ) ص . ع . دانا و و زيرك و كاردان . و دعيميص الرمل : نام بندهء سياه زيرك كاردان . و رهبر دانا و يضرب به المثل و يقال : هو دعيميص هذا لامر يعنى او داناست به اين كار و نيست احدى غير او كه در بلا دو بار درآمده باشد . دغ ( daq ) ا . پ . مخفف داغ . مر . داغ . و زمين بىآب و علف كه هرگز گياهى در آن نرسته باشد . و سر بىموى همچون ته طاس . و شخص چار ضرب زده يعنى كسى كه ريش و سبيل و ابرو و مژه را پاك تراشيده باشد . دعا ( daq ) ا . پ . مردم ناراست و دغل و عيب‌دار و حرامزاده . و غدر و گولى و خيانت و فريب و مكر . و سيم ناسره . و زر قلب .